ลูกคันเหงือก เป็นปัญหาสุขภาพช่องปากที่หลายคนมักพบเจอ โดยเฉพาะในช่วงที่ฟันกำลังงอก ซึ่งถือเป็นเรื่องปกติที่อาจเกิดขึ้นได้ แต่ทั้งนี้ก็อาจจะเกิดจากสาเหตุอื่นๆ ได้เหมือนกัน เช่น การสะสมของคราบแบคทีเรีย การแพ้สารในยาสีฟัน หรือการขาดน้ำในร่างกาย หากปล่อยไว้โดยไม่ดูแล อาจนำไปสู่ปัญหาสุขภาพเหงือกและฟันที่รุนแรงได้ ดังนั้น การหาวิธีบรรเทาอาการคันเหงือกอย่างถูกต้อง ถือเป็นเรื่องสำคัญที่ควรใส่ใจ โดยเราจะมาแนะนำคุณแม่กันค่ะ

สาเหตุที่ทำให้ลูกคันเหงือก

ลูกมีอาการคันเหงือกจนงอแงไม่หยุด ลูกคันเหงือก หลายบ้านสงสัยว่าเกิดจากอะไรแน่ สาเหตุก็มีอยู่หลายข้อ แต่ละอย่างก็มีวิธีสังเกตและดูแลแตกต่างกันไป มาดูเหตุผลยอดฮิตที่ทำให้เจ้าตัวเล็กคันเหงือกกันดีกว่า

• ฟันขึ้น ฟันน้ำนมกำลังจะโผล่มาทักทายโลกใหม่ เป็นช่วงเวลาที่เหงือกของลูกจะบวมแดงและคันมาก เพราะฟันซี่แรกๆ กำลังทะลุขึ้นมา อาการเหล่านี้มักเกิดกับเด็กวัย 4-7 เดือน คุณพ่อคุณแม่จะสังเกตเห็นลูกชอบเอาของเข้าปากหรือชอบเคี้ยวของแข็ง หากดูแลไม่ดีอาจทำให้เหงือกช้ำหรือเกิดแผลได้

• เหงือกอักเสบ ลูกคันเหงือก เมื่อช่องปากสะสมเชื้อแบคทีเรีย คราบอาหาร หรือไม่ได้แปรงฟันดีพอ เหงือกของลูกก็อาจอักเสบและส่งผลให้คันเหงือกตามมา อาการนี้มักจะมีเหงือกบวมและแดงร่วมด้วย ถ้าปล่อยไว้นานอาจกลายเป็นปัญหาเหงือกเรื้อรังที่รักษายากขึ้น

• การติดเชื้อ บางครั้งอาการคันเหงือกของลูกอาจเกิดจากการติดเชื้อไวรัสหรือเชื้อรา เช่น เชื้อราซึ่งเป็นเรื่องปกติในเด็กเล็ก อาจสังเกตได้จากฝ้าขาวในปากหรืออาการปวดขณะดูดนม การติดเชื้อเหล่านี้ควรพบแพทย์เพื่อรับการรักษาอย่างเหมาะสมและป้องกันการลุกลาม

• สาเหตุอื่น ๆ  นอกจากที่กล่าวมาแล้ว ลูกคันเหงือกฟันขึ้น ยังมีปัจจัยอื่น เช่น อาการแพ้ยาสีฟันหรืออาหารบางชนิด การขาดวิตามิน หรือแม้แต่การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนในร่างกายเด็กแต่ละช่วงวัย ดังนั้นถ้าดูแลแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง และรักษาได้ตรงจุด

วิธีบรรเทาอาการลูกคันเหงือก

ลูกคันเหงือกทีไร บ้านแทบแตกทุกที เพราะเจ้าตัวเล็กจะโยเย งอแง หรือเอาของเข้าปากตลอดเวลา คุณพ่อคุณแม่ไม่ต้องกังวลไป เพราะมี วิธีช่วยบรรเทาอาการคันเหงือก ให้ลูกแบบง่ายๆ ลองเลือกใช้วิธีเหล่านี้ รับรองลูกสบายใจ ผู้ใหญ่ก็หายห่วง

1. การใช้ของเล่นสำหรับกัด 

ของเล่นกัดหรือ Teether เป็นตัวช่วยยอดฮิตสำหรับเจ้าตัวน้อยที่กำลังฟันขึ้น แนะนำให้เลือก Teether ที่ทำจากวัสดุปลอดภัย ไม่มีสารอันตราย และเหมาะกับวัยของลูก จะช่วยให้ลูกกัดเล่นและคลายอาการคันเหงือกได้ดี นอกจากนี้ยังช่วยเสริมพัฒนาการจับและกล้ามเนื้อมือไปพร้อมกันด้วย

2. การประคบเย็นเหงือก  

การนำผ้าสะอาดชุบน้ำเย็นหรือใช้ Teether ที่แช่เย็นมาประคบบริเวณเหงือก จะช่วยลดอาการบวมและอาการคันได้อย่างปลอดภัย ความเย็นจะช่วยให้เหงือกชาเล็กน้อย ลดความระคายเคือง ให้ลูกรู้สึกสบายขึ้นและหยุดงอแงได้ดี

3. การนวดเหงือกอย่างอ่อนโยน  

 ลูกคันเหงือก ล้างมือให้สะอาด แล้วใช้นิ้วมือถูนวดเหงือกของลูกเบาๆ เป็นวงกลม การนวดแบบนี้ช่วยกระตุ้นการไหลเวียนเลือดและลดอาการคันเหงือกได้ดี แถมยังเป็นการสร้างความผูกพันระหว่างพ่อแม่ลูกอีกด้วย

4. เลือกอาหารที่เหมาะสม  

เลือกอาหารที่เคี้ยวง่าย นุ่ม และเย็น เช่น กล้วยหั่นเป็นชิ้นเล็ก โจ๊ก หรือโยเกิร์ตแช่เย็น เพื่อไม่ให้เหงือกของลูกระคายเคืองมากขึ้น อาหารลักษณะนี้ยังช่วยบรรเทาอาการคันและลดโอกาสเกิดแผลในช่องปากได้ด้วย

5. หลีกเลี่ยงของหวานและอาหารแข็ง  

ควรหลีกเลี่ยงขนมหรืออาหารแข็งๆ เพราะอาจทำให้เหงือกอักเสบหรือเป็นรอยแผลได้ ของหวานยังเพิ่มความเสี่ยงฟันผุและปัญหาเหงือกในอนาคตอีกด้วย เลือกอาหารที่ปลอดภัยและอ่อนโยนต่อเหงือกจะดีที่สุด

วิธีดูแลความสะอาดเหงือกของลูก

เหงือกของลูกน้อยเป็นส่วนสำคัญของสุขภาพช่องปาก ถ้าดูแลไม่ดีอาจเกิด ปัญหาฟันผุ เหงือกอักเสบ หรือแม้แต่คันเหงือกจนนั่งไม่ติด วิธีดูแลความสะอาดเหงือกของลูกเริ่มง่ายๆ ตั้งแต่แรกเกิด โดยหลังให้นม ควรใช้ผ้าก๊อซสะอาดชุบน้ำอุ่นเช็ดเหงือกเบาๆ เพื่อขจัดคราบน้ำนมและแบคทีเรียที่สะสม ลูกคันเหงือกฟันขึ้น เมื่อฟันซี่แรกเริ่มขึ้น ให้ใช้แปรงขนนุ่มสำหรับเด็กแปรงฟันและเหงือกอย่างอ่อนโยน วันละ 2 ครั้ง เช้า-เย็น และควรเลือกยาสีฟันสำหรับเด็กที่ปลอดภัยเท่านั้น

สิ่งที่ไม่ควรทำเมื่อเด็กคันเหงือก

เด็กคันเหงือกทีไร หลายบ้านอาจเผลอหยิบของโน่นนี่มาให้ลูกกัด หรือรีบหายา-เจลมาใช้โดยไม่คิดมาก แต่รู้ไหมว่าพฤติกรรมบางอย่างอาจเป็นอันตรายมากกว่าที่คิด มาดูกันว่ามีอะไรที่ควรเลี่ยงเมื่อเจ้าตัวเล็กคันเหงือก

• หลีกเลี่ยงการใช้ยาหรือเจลโดยไม่ปรึกษาแพทย์ แม้จะมีเจลหรือยาสำหรับบรรเทาอาการคันเหงือกเด็กวางขายทั่วไป แต่บางชนิดอาจมีส่วนผสมที่ไม่เหมาะกับเด็กเล็ก หรือเสี่ยงเกิดอาการแพ้และส่งผลข้างเคียงอันตราย ดังนั้นก่อนใช้ยา เจล หรือผลิตภัณฑ์ใดๆ ควรปรึกษากุมารแพทย์หรือทันตแพทย์เด็กทุกครั้ง เพื่อความปลอดภัยของลูกน้อย

• ไม่ควรใช้ของแข็งหรือของมีคมให้ลูกกัด การให้ลูกกัดของแข็งหรือของมีคม เช่น ช้อน เหรียญ หรือของเล่นที่ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อกัด อาจทำให้เหงือกเป็นแผล ฟันแตก หรือแม้แต่เสี่ยงสำลักได้ ควรเลือกของเล่น Teether ที่เหมาะสมและปลอดภัยต่อสุขภาพช่องปากลูกดีที่สุด

บทสรุป

อาการคันเหงือกในเด็กมักเกิดจากฟันขึ้น ลูกคันเหงือก เหงือกอักเสบ หรือการติดเชื้อ ซึ่งทำให้ลูกงอแงและอยากกัดของตลอดเวลา วิธีบรรเทาคือใช้ของเล่นกัด (Teether) ประคบเย็นเหงือก หรือนวดเหงือกเบาๆ พร้อมเลือกอาหารที่เหมาะสมและหลีกเลี่ยงอาหารแข็งหรือของหวาน ที่สำคัญไม่ควรใช้ยาหรือเจลโดยไม่ปรึกษาแพทย์ และห้ามให้ของแข็งหรือของมีคมให้ลูกกัดเด็ดขาด หากอาการคันเหงือกไม่ดีขึ้น หรือมีอาการผิดปกติควรรีบพาลูกไปพบแพทย์ การดูแลสุขภาพช่องปากอย่างถูกวิธีจะช่วยให้ลูกสบายตัวและฟันขึ้นได้อย่างแข็งแรง